dokumacılığın tarihçesi

#Kahverengi

Üye
 Forum Üyesi
Katılım
18 Mar 2013
Mesajlar
3,609
Puanları
0
Konum
Hatay
İplik eğirmek ve dokumak bilinen en eski terimlerden biridir. İnsanlar eski cağlardan beri giyimin hayatlarında önemli bir yeri olduğunun bilinci içinde yaşamışlardır. Giyim için gerekli olan dokumacılığın başladığı tarih ve nerede olduğu henüz bilinmese de bazı kayıtlara ve yapılan kazılara ve yapılan kazılara göre önce Mısır’da sonra Orta Asya’da olduğu sanılmaktadır.
Dokumanın husule gelmesi için en önemli unsur ipliktir. İplik, liflerin birbirine eklenmesi ve bükülmesi ile elde edilir. Bugün kimyasal yollarla ve teknik yöntemlerle elde ettiğimiz bu eleman eski çağlarda ince ağaç dallarının birbirine eklenmesi ve düğümlemesi ile oluşturuldu. Böylece liflerin bükülerek iplik haline getirilmesinden sonra dokumacılık sanatının ilk temelleri atılmaya başlanmıştır. (Macide GÖNÜL - Eski dokumacılık buluntuları ve memleketimiz de bu sanatın gelişmesi - M.M.D. Yıl XIX, Cilt 19 Eylül 1966 Sayı9. Sayfa 9-10)
Taş devrinde olan bu gelişmeden sonra Neolitik devir sonlarında hayvanların ehlileştirilmesi ile yün dokumacılığa geçilmiştir. Zaman insanlar iplik eğirmeye başlamışlardır. Bunun için de çıkrık, iğ gibi gerekli aletleri geliştirerek, lifleri eğirmek suretiyle uzun ve bükümlü iplikler yapmayı başarmışlardır. İplik sahasında yapılan bu gelişmeleri dokuma sahasında da ayni paralellikte yürütüldüğü görülmüştür.
İlk insanlar iki çatal sopa üzerine uzun yatay bir sopa oturtarak üstünden çözgü iplikleri sarkıtıp, her birinin uçlarına ağır taşlar bağlamak suretiyle aralarından el yardımıyla atkı iplikleri çapraz olarak geçirmişler ve aşağıda bir örneği görülen ilk basit dokuma makinasını geliştirmişlerdir. (Resim, Şahin Yükselyağan, Türk El Dokumacılığı).
Daha sonra bu ilkel kurala bağlı mekanik yöntem, her geçen devirde gelişme göstererek ve temelini muhafaza ederek bugün, daha inkişaf ettirilmiş ve teknik bakımdan her türlü gelişmeye sahip dokuma makinalarının esasını oluşturmuşmuştur.
İlk dokumalarda elle atılan atkı ipliği gene ele sıkıştırılmıştır. Sonraki dokumalarda elle sıkıştırma yerini “kılıç” adı verilen düz ve yassı bir ağaçla sıkıştırmaya terk etmiştir. Daha sonraları ise Kılıç’ın yerine “Kirkit” adı verilen açık taraklar kullanılmaya başlanmıştır.
Uzun yıllar sadece çift sayılı iplikler kaldırırken gücü-çerçeve sisteminin veya diğer adıyla şaft sisteminin bulunmasıyla tek sayılı iplikler de bu denemeye tabi tutulup bezayağı dışında yeni örgü sistemleri de geliştirilmeye başlanmıştır. Ancak dokuma tekniği açısından, ham madde kullanımı açısından, desenleme yönünden tekstil, devamlı gelişme gösteren bir sahadır.
Bu gün iplik bağlamalarına ve örgü sistemlerine göre tekstil mamulleri şöyle gruplandırılmaktadır.
1) Dokuma
2) Triko
3) Tüller
4) Hasır örgü - Dantela işi
5) Tiğ işi
Dokuma tekniği, hammadde kullanımı ve desenleme açısından her biri farklı şartlarla hazırlanıp imal edilen bu mamuller arasında dokumanın kendisine has apayrı ve geniş bir yeri vardır. Bu sebepten temel dokulardan başlayarak çift dokuları, reform dokuları, pelüş dokuları, halı dokuları vs. ayrı ayrı incelemek gerekir.
Dokuma Nedir?
Dokuma, Belli kaidelere göre iki iplik sisteminin dik açı yaparak çaprazlanmasından oluşan bir tekstil mamulüdür. Husule gelen iplik çaprazlanmasına bağlama veya örgü(Doku) adı verilir. Dokumaya oluşturan uzunlamasına ipliklere “çözgü” , yatay ipliklere de “atkı” denilir. Her çözgü atkı ipliğinin ya altından veya üstünden, yani her çözgü ipliği atkı ipliğini iniş ve çıkışlarla bağlar.
Bir dokunun hazırlanması ve bağlamanın çizilebilmesi için aşağıda belirtilen yardımcı araçlara ihtiyac vardır.
1) Mili metrik kağıt 8:8 veya 4:4 taksimli (ölçülü)
2) Keçeli kalemler (siyah,kırmız,mavi)
3) Sivri uçlu mil
4) Lüpe (Büyüteç) - 2 santimlik veya 1 santimlik
5) Milimetre bölümlü cetvel
 

Users Who Are Viewing This Konu (Users: 0, Guests: 1)

Türkiye’nin ilk webmaster forum sitesi iyinet.com'da forum üyeleri tarafından yapılan tüm paylaşımlardan; Türk Ceza Kanunu’nun 20. Maddesinin, 5651 Sayılı Kanununun 4. maddesinin 2. fıkrasına göre, paylaşım yapan üyeler sorumludur. iyinet.com sayfalarında yer alan yazı, görsel ve linklerle ilgili hukuki şikayetleriniz için Buradan iletişime geçmeniz durumunda, ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 7 gün içerisinde iyinet yönetimince tarafınıza dönüş sağlanacaktır. -
Üst